Strzegom

Ślężanie postanowili założyć osadę, upodobali sobie Dorzecze rzeki Strzegomki. W latach 1038-1137 gród stał się ważnym punktem strategicznym gdyż znajdował się on na szlakach handlowych a ponadto pełnił funkcję obronną. W 1155r w Rzymie została wydana bulla papieska w której jest pierwsza zapisana wzmianka o Strzegomiu. Razem z grodem warownym rozwijała się osada miejska zwana Starym Strzegomiem. W 1241 gród został spalony przez Tatarów. Wdowa po Henryku Pobożnym, w celu przyśpieszenia odbudowy, lokowała miasto na prawie niemieckim i ściągała kolonistów. W 1291r miasto znalazło się w księstwie świdnicko-jaworskim, którym rządził Bolko I. Rozkazał on wzniesienie muru obronnego wokół miasta, budowa trwała w latach 1291-1299. W 1339r została otworzona pierwsza szkoła w mieście. Od 1346r miasto posiadało już 9 cechów rzemieślniczych. W 1526r miasto przeszło pod panowanie Habsburgów. W 1740r na ziemie śląskie wkroczyły wojska pruskie rozpoczynając tzw. Wojny Śląskie. Na polach pod Strzegomiem w 1745r spotkały się trzy armie. Prusacy przeciwko Austriakom i Saksończykom. Klęska wojsk sprzymierzonych umocniła pruskiego agresora w opanowywaniu śląska. Zakończenie wojny w 1763 spowodowało, że prawie przez następne dwa wieki Strzegom był pod panowaniem pruskim, później niemieckim. Około 1856r powstało połączenie kolejowe ze światem a także otwarcie fabryk słodu i lnu. Ponadto rozpoczęcie eksploatacji i obróbki granitu na skalę przemysłową co spowodowało zwiększenie zamożności miasta jak i całego powiatu. W 1859r rozpoczęto budowę nowego ratusza który po przebudowie istnieje do dziś. Wojna 30 letnia odbiła się bardzo na mieście. Najazdy, zarazy i oblężenia miast spowodowały prawie całkowity zanik mieszkańców. Od 1826r do lat dwudziestych XX wieku. Na początku był to teatr amatorski, odbywały się tam też występy przejezdnych zespołów. W drugiej połowie XIX w był bardzo efektywny rozwój Strzegomia który trwał do I wojny światowej. Po jej zakończeniu był kryzys ekonomiczny, który bardzo zubożył licznych mieszkańców. W 1932r powiat strzegomski został zlikwidowany w ramach oszczędności państwowych. W 1945r (podczas II wojny światowej) operacje wojenne na Dolnym Śląsku zniszczyły niemal 70% zabudowy śródmiejskiej. Po zakończeniu wojny już w czerwcu zaczęli przybywać do Strzegomia Polacy a Niemcy byli wysiedlani do swojej ojczyzny. W 1945r w Strzegomiu było 120 Polaków i liczba ta stale rosła. W 1949r było ich już prawie 6 tys.